Kira ilişkisinde en sık yaşanan uyuşmazlıklar kira artışı, kira bedelinin ödenmemesi ve tahliye taleplerinde çıkar. Aşağıda Türk Borçlar Kanunu’nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin temel hükümlerini özetliyoruz.
Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeli, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m. 344). Taraflar sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırsa bile bu sınır aşılamaz. Beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde sonraki dönemler için kira bedeli hâkim tarafından belirlenebilir.
Artış bildirimi ve oranın doğru hesaplanması önemlidir; yasal sınırı aşan kısım için artış talebi geçerli olmaz.
Kiracı kira bedelini zamanında ödemezse kiraya veren, yazılı bir ihtarla kiracıya süre verir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür; süre içinde ödeme yapılmazsa kiraya veren sözleşmeyi feshedebilir. Bir kira döneminde kiracının iki haklı ihtara sebep olması durumunda ise kira dönemi sonunda tahliye talep edilebilir.
İhtarın şekline ve süresine dikkat edilmemesi, fesih ve tahliye talebinin reddine yol açabilir.
Kiraya veren, konutu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma ihtiyacı doğmuşsa tahliye davası açabilir (TBK m. 350). Ancak ihtiyacın gerçek ve samimi olması, süre koşullarına uyulması ve dava şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Kiralananı sonradan edinen kişi için de benzer bir yol vardır; ancak kanunda ayrı bir usul ve süre öngörülmüştür (TBK m. 351).
Kira sözleşmesinin yazılı olması zorunlu değildir; ancak sözleşme, ödeme belgeleri ve yazışmalar uyuşmazlıkta temel delil oluşturur.
Kira bedeli tespiti ve tahliye gibi taleplerde sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açabilir; dava açmadan önce sözleşme ve belgeler birlikte değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki tavsiye oluşturmaz; mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir. Somut uyuşmazlığınızın değerlendirilmesi için ana sayfadaki iletişim bölümünden görüşme talebinde bulunabilirsiniz.