Kısa cevap: Boşanmada yoksulluk nafakası isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir (TMK m.175). Aldatma, evlilikteki sadakat yükümlülüğünün ihlalidir; aldatan eşin kusuru diğer eşten ağır bulunursa yoksulluk nafakası talebi kabul edilmez. Kusurların karşılaştırmasını mahkeme, iki eşin davranışlarını birlikte değerlendirerek yapar. Dava süresince bağlanan tedbir nafakası ve çocuk için ödenen iştirak nafakası ise farklı kurallara tabidir.
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir. Bu hükümden üç şart çıkar:
Aynı maddeye göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Yani nafaka ödeyecek eşin kusursuz olması talebi tek başına engellemez; belirleyici olan, talep eden eşin kusurunun daha ağır olup olmadığıdır.
Kanun, eşlerin birbirine sadık kalmak zorunda olduğunu açıkça düzenler (TMK m.185). Aldatma bu yükümlülüğün ihlalidir. Hem özel bir boşanma sebebi olan zinaya (TMK m.161) hem de evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına (TMK m.166) dayanan davalarda kusur değerlendirmesine girer.
Mahkeme yalnız aldatma eylemine değil, iki eşin evlilik boyunca birbirine karşı tüm davranışlarına bakar. Diğer eşin de şiddet, hakaret veya ekonomik baskı gibi kusurlu davranışları varsa karşılaştırma farklı bir sonuç doğurabilir. Bu nedenle “aldatan eş hiçbir durumda nafaka alamaz” demek doğru olmaz; ancak aldatma, talep eden eşin kusurunu ağırlaştıran bir davranış olarak değerlendirilir.
Zina sebebine dayanan dava hakkı, aldatmanın öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde eylemin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Aldatmayı affeden eşin bu sebebe dayanarak dava hakkı yoktur (TMK m.161).
Boşanma davası açıldığında hâkim, dava devam ettiği sürece eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Uygulamada tedbir nafakası olarak bilinen ödeme bu hükme dayanır. Maddede kusur şartı yer almadığından, dava sürerken geçimini sağlayamayan eş aldatmayla suçlansa bile tedbir nafakası isteyebilir. Tedbir nafakası geçicidir; boşanmadan sonraki yoksulluk nafakası ayrıca değerlendirilir.
Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182). Bu yükümlülük eşler arasındaki kusur tartışmasından bağımsızdır ve çocuğun ihtiyaçlarına dayanır. Aldatan eş velayet kendisine verilmediyse iştirak nafakası öder; velayet ona verildiyse diğer eş çocuğun giderlerine katılır.
Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun bir maddî tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş de manevî tazminat talep edebilir (TMK m.174). Aldatılan eş bu hükümlere dayanabilir; tazminatın kabulü ve miktarı somut olaya göre belirlenir.
İrat biçiminde, yani düzenli ödeme olarak bağlanan yoksulluk nafakası, alacaklı eşin yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların malî durumu değişirse nafakanın artırılması veya azaltılması da istenebilir (TMK m.176).
TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 4 Haziran 2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İptal hükmü, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar maddenin mevcut metni uygulanır. Yoksulluk nafakasının süresine dair yeni bir yasal düzenleme yapılıp yapılmayacağı ve içeriği, bu yazının tarihi itibarıyla belli değildir.
Boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Boşanma davasında istenmeyen yoksulluk nafakası bu süre içinde ayrı bir davayla talep edilebilir; boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177).
Yoksulluk nafakası için talep eden eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir (TMK m.175). Aldatan eşin kusuru daha ağır bulunursa talep kabul edilmez; kusurları mahkeme, iki eşin davranışlarını birlikte değerlendirerek karşılaştırır.
Dava süresince alınacak geçici önlemleri düzenleyen TMK m.169 kusur şartı öngörmez. Geçimini sağlayamayan eş, kusur iddialarından bağımsız olarak tedbir nafakası isteyebilir; karar hâkimin somut durumu değerlendirmesine bağlıdır.
Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182). Bu yükümlülük eşlerin boşanmadaki kusuruna bağlı değildir.
Anayasa Mahkemesi, TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti. İptal kararı 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek; o tarihe kadar maddenin mevcut metni uygulanır.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki tavsiye oluşturmaz; mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir. Somut uyuşmazlığınızın değerlendirilmesi için ana sayfadaki iletişim bölümünden görüşme talebinde bulunabilirsiniz.